Mardin Artuklu Üniversitesi (MAÜ) akademisyenleri, Mardin Odaları/Borsaları (Kızıltepe Ticaret Borsası, Kızıltepe Ticaret ve Sanayi Odası, Mardin Ticaret ve Sanayi Odası, Nusaybin Ticaret Borsası, Nusaybin Ticaret ve Sanayi Odası) ile iş birliği hâlinde Magrotex’24 ile ilgili bir saha çalışması gerçekleştirdi ve bunu “Tarım, Gıda ve Hayvancılık Fuarlarının Firmalara ve Şehir/Bölge Kalkınmasına Etkileri: Mardin Örneği” başlıklı bir akademik bir kitap bölümü hâlinde yayımladı.

24-27 Ekim 2024’te düzenlenen 10.Uluslararası Mardin Tarım Ekipmanları, Gıda ve Hayvancılık Fuarı’nın (MAGROTEX’24) katılımcı firmalarıyla gerçekleştirilen bu faaliyetin temel amacı, Mardin’de düzenlenen bu Fuarın katılımcı firmalar açısından nasıl değerlendirildiğini ortaya koyabilmektir. Bununla bağlantılı olarak, elde edilen sonuçlar ilgili kişiler, kurumlar ve kamuoyu ile paylaşılarak Fuarın daha da iyileştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir.

MAÜ İİBF İktisat Bölümü Öğretim Üyesi, TOBB/TEPAV ve Mardin Oda/Borsa Akademik Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Behzat Ekinci, İktisat Bölümü Arş. Gör. Dr. Mehmet Dabakoğlu ve İşletme Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Gazi Kurnaz tarafından İktisat-İşletme Bölümleri öğrencilerinin katkılarıyla yürütülen bu araştırma, MAÜ’nün Mardin Odaları/Borsaları ile ortak çalışması niteliğindedir.

Toplamda fuara katılan 57 firmadan 53’üne anket uygulanmış ve %93 gibi oldukça yüksek bir geri dönüş oranı elde edilmiştir. Çalışmada; literatür taramasını takiben fuarın iki yönlü etkileri ele alınmıştır. Bu kapsamda öncelikle fuarın firmalara etkileri/katkıları daha sonra şehre/bölgeye etkileri/katkıları belirlenmeye ve bunlara ilişkin analizlerde ve değerlendirmelerde bulunulmaya çalışılmıştır.

Anket kapsamında elde edilen veriler istatistikî analize tabî tutularak Serüven Yayınları arasında uluslararası nitelikli bir kitap bölümü biçiminde yayımlanmıştır. Araştırma ile ortaya çıkan sonuçların ve ilgili önerilerin bir kısmı aşağıda yer almaktadır.

A) Fuarın firma perspektifinden en güçlü katkıları şöyledir:

• Geniş müşteri kitlesine erişim,
• Yeni teknolojilerin ve yeni ürünlerin tanıtımı,
• İkili ticarî anlaşmalar olanak vermesi.

B) Fuarın şehir/bölge düzeyinde en belirgin katkıları şöyledir:

• Üreticilerin yeni teknoloji ve tarımsal yeniliklerden haberdar olması,
• Pazarlama ve satış potansiyelini artırması,
• Yöresel ürünlerin markalaşması,
• Yeni iş fikri üretimi.

C) Fuarın operasyonel açıdan en görünür sorunları şöyle sıralanmıştır:

• Alan darlığı,
• Havasızlık,
• Düzensizlik.

Kitap bölümü kapsamında akademisyenler, elde edilen bulgular ışığında Magrotex Fuarı’na ilişkin şu önerileri geliştirmiştir:

• Fuar organizatörleri için altyapı ve lojistik iyileştirmeleri (alan planlaması, havalandırma, akış yönetimi), hedef pazarlara yönelik işletmeden işletmeye randevu sistemleri ve alıcı delegasyonları, teknoloji ve yenilik aktarımı için atölye/demolar, yöresel ürünlerin markalaşmasını destekleyecek tematik alanlar ve fuar sonrası etki ölçüm mekanizmaları hayata geçirilmelidir.
• Firmalar açısından fuara katılım, hedefli bir strateji çerçevesinde kurgulanmalı; canlı demo ve vaka örnekleriyle ürün avantajları somutlaştırılmalı; ihracat için çok dilli materyaller ve önceden hazırlanmış pazar listeleri oluşturulmalı; dijital araçlarla ziyaretçi verisi toplanmalı ve sistematik takip yapılmalıdır.
• Akademik açıdan fuar etkilerinin uzun dönemli seyrini inceleyen panel çalışmalarına, farklı illerdeki fuarlarla karşılaştırmalı analizlere, nitel görüşmelerle derinleştirilmiş araştırmalara ve nedensel etkilerin testine ihtiyaç vardır. Ayrıca ihracat yapmayan/yapan firmaların alt gruplar hâlinde karşılaştırılması, hangi destek bileşenlerinin daha etkili olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

MAGROTEX’24 Fuarı ile ilgili genel tablo; fuarın tanıtım, ağ kurma ve bilgi/teknoloji transferi fonksiyonlarının güçlü; doğrudan satış ve kapsamlı pazarlama getirilerinin ise görece heterojen olduğunu göstermektedir.

Kitap bölümüne ulaşmak için tıklayınız.